Nước hoa có từ khi nào?

Ngày nay, nước hoa đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống: một chút xịt nhẹ trước khi ra đường, một chút thoa sau tai khi bước vào buổi hẹn, hay đơn giản là một mùi hương quen thuộc khiến bạn cảm thấy "đúng là mình" mỗi sáng thức dậy.  

Nhưng liệu bạn có biết rằng, chỉ vài giọt hương bạn đang dùng mỗi ngày ấy đã đi qua một hành trình hàng ngàn năm lịch sử – từ những đền đài cổ đại, từ các nghi lễ tôn giáo huyền bí, từ phòng ngủ của hoàng đế, cho đến bàn trang điểm nơi góc nhỏ bình yên của bạn?

 Từ khói hương trong đền thờ đến biểu tượng kết nối thần linh

Chữ “nước hoa” trong tiếng Anh là perfume, tiếng Pháp là parfum, đều bắt nguồn từ cụm tiếng Latin per fumum, có nghĩa là “truyền qua khói”. Cái tên ấy đã gợi mở một sự thật thú vị: trước khi nước hoa trở thành món đồ làm đẹp, nó là vật phẩm thiêng liêng dùng để kết nối con người với thần thánh.

Cách đây hơn 3.000 năm, người Ai Cập và người Lưỡng Hà cổ đại đã biết sử dụng các loại nhựa thơm, dầu và hương liệu trong nghi lễ cúng tế. Đặc biệt, các thầy pháp Ai Cập – những “phù thủy mùi hương” đầu tiên của thế giới – đã tạo ra những hỗn hợp hương liệu để xông trong đền, hoặc dùng để ướp xác, thắp hương, và thậm chí làm thơm thân thể trong lễ nghi tâm linh.

Ngày nay, nếu bạn đến đền Edfu ở Ai Cập – ngôi đền cổ được bảo tồn tốt nhất – bạn vẫn có thể tìm thấy những dòng văn tự khắc trên đá kể lại công thức tạo hương thơm của người xưa. Nước hoa khi đó không chỉ là một mùi hương, mà là biểu tượng của sự kết nối linh thiêng – giữa trần gian và thế giới thần thánh.

Cũng từ thời ấy, nước hoa bắt đầu gắn liền với tầng lớp quý tộc. Trong những lăng mộ cổ, người ta tìm thấy các lọ dầu thơm chôn cùng thi hài của pharaoh – bởi họ tin rằng linh hồn sẽ được thần linh ưu ái hơn nếu thân thể ngào ngạt hương thơm.

Thậm chí, vào năm 1897, khi các nhà khảo cổ khai quật một ngôi mộ cổ, họ đã kinh ngạc khi cảm nhận được mùi hương ngọt ngào phảng phất từ chiếc quan tài được niêm phong hàng ngàn năm. Mùi hương – thứ tưởng chừng mong manh nhất – hóa ra lại là kẻ lưu giữ ký ức lâu bền hơn cả đá và vàng.

 Cleopatra và màn “tỏa hương” lãng mạn nhất lịch sử

Trong số những câu chuyện lãng mạn nhất liên quan đến nước hoa, không thể không nhắc đến nữ hoàng Cleopatra – biểu tượng của sắc đẹp và quyền lực. Người ta kể rằng, trước khi lên thuyền đi gặp người tình Mark Antony, nàng đã sai người thoa hương thơm lên cả cánh buồm, để mùi hương ấy lan xa khắp đại dương. Nữ hoàng muốn người tình của mình cảm nhận được sự xuất hiện của nàng qua mùi hương – trước cả khi nhìn thấy nàng.  

Với Cleopatra, hương thơm không chỉ là một phần của lễ nghi hay thẩm mỹ, mà còn là nghệ thuật quyến rũ – một ngôn ngữ không lời khiến cả lịch sử cũng phải lưu tâm.

 Khi nước hoa trở thành thói quen hàng ngày

Người Hy Lạp cổ đại là những người đầu tiên sử dụng nước hoa cho mục đích chăm sóc cá nhân. Họ kết hợp dầu với hương liệu tự nhiên để massage, thư giãn, và duy trì mùi thơm cho cơ thể. Sau đó, đế chế La Mã kế thừa và phát triển thói quen này, khiến nước hoa dần trở thành một phần của đời sống.

Sang đến thời Trung cổ ở châu Âu, nước hoa lại mang một màu sắc khác – kỳ ảo, bí ẩn và gắn liền với hoàng gia, quý tộc. Người ta bắt đầu đựng nước hoa trong những chai thủy tinh cầu kỳ, được chạm trổ và tô vẽ như những món đồ trang sức.

Thế kỷ 17, vua Louis XIV của Pháp là một trong những người “nghiện” nước hoa nhất lịch sử. Cung điện của ông thậm chí còn được gọi là “la cour parfumée” – triều đình thơm ngát. Vua yêu cầu thay đổi hương thơm mỗi ngày cho cả căn phòng, và các buổi dạ tiệc luôn ngập tràn những mùi hương khác nhau – như một cách thể hiện đẳng cấp hoàng gia.

Chính từ thời điểm này, nước Pháp bắt đầu vươn lên thành cái nôi của ngành công nghiệp nước hoa, và đến nay vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất và sáng tạo mùi hương.

 Một thời kỳ đau lòng: khi nước hoa đổi bằng sinh mạng

Tuy nhiên, không phải hành trình nào cũng đẹp đẽ. Có một giai đoạn, nước hoa trở thành “kẻ tiêu thụ sinh mạng”.

Long diên hương – một thành phần quan trọng để tạo mùi hương biển trong trẻo – thực chất được lấy từ hệ tiêu hóa của cá nhà táng. Xạ hương – một trong những nguyên liệu đắt giá nhất – lại được chiết xuất từ tuyến xạ của hươu xạ đực, và để có được vài giọt tinh chất ấy, người ta từng giết hàng ngàn con hươu.

Những giọt hương lấp lánh ngày ấy, đôi khi được trả bằng máu.

Chỉ đến khi bước sang thế kỷ 20, với sự phát triển của khoa học và đạo đức tiêu dùng, ngành công nghiệp nước hoa mới có bước ngoặt lớn: con người bắt đầu tổng hợp hương liệu trong phòng thí nghiệm. Những hương thơm mô phỏng tự nhiên giờ đây được tạo ra không cần đến bất kỳ loài vật nào.

 Nước hoa thời hiện đại – từ xa xỉ đến cá tính riêng

Ngày nay, bạn có thể mua một chai nước hoa vài trăm nghìn, hoặc vài chục triệu. Bạn có thể chọn một mùi hương "an toàn", hoặc một mùi niche độc lạ chẳng ai giống ai. Bạn có thể chọn mùi ngọt ngào như trái cây, mùi cay như tiêu gừng, mùi u tối như da thuộc – hoặc đơn giản là một mùi khiến bạn thấy “mình” trong đó.

Nước hoa bây giờ không còn chỉ là món đồ làm đẹp. Nó là cảm xúc, là kỷ niệm, là cá tính. Là một lời chào không cần nói. Là cách bạn bước vào phòng và để lại dấu ấn – ngay cả khi bạn đã rời đi.